پروتز دست مایوالکتریک یک دست مصنوعی هوشمند است که با دستکش سیلیکونی که روی آن قرار میگیرد، ظاهری شبیه به دست طبیعی پیدا میکند. پروتز مایوالکتریک با استفاده از سیگنالهای الکتریکی که روی عضلات باقیمانده دست قرار میگیرد کنترل میشود و این امکان را به فرد میدهد که کارهایی مانند گرفتن اشیا، باز و بسته کردن دست، و جابهجا کردن اشیا با وزن سبک و متوسط را انجام دهد. این پروتز دست، محدودیتهایی هم دارد که شامل وزن نسبتاً بالا، هزینه بالا، حساسیت به آب و رطوبت، و نیاز به شارژ باتری میشود.
بهطورکلی پروتزهای دست هوشمند قابلتهیه در ایران، دارای تنوع است و میتوانید در مقاله پروتز دست مصنوعی هوشمند، با انواع آنها و کاربردهای متفاوتشان آشنا شوید.
پروتز دست مایوالکتریک چیست؟
یکی از جدیدترین پروتزهای دست، پروتز دست هوشمند مایوالکتریک تکموتوره است که با باتری کار میکند و چنانکه در ویدئوی بالا میبینید، برخلاف پروتزهای سیلیکونی، امکان انجام حرکتهای سادهای که گاهی در طول روز میتواند بسیار چالشبرانگیز باشد را به فرد میدهد. این پروتز دست دارای یک روکش سیلیکونی است که باعث میشود ظاهر آن به دست طبیعی فرد نزدیک شود. پروتز مایوالکتریک به دلیل وزن نسبتاً سبکتری که نسبت به سایر پروتزهای هوشمند دارد، برای کودکان بالای ۳ سال هم ساخته و استفاده میشود.
بعضی از ویژگیهای پروتز دست مایوالکتریک را در جدول زیر میبینیم (منبع).
| ویژگیهای پروتز دست مایوالکتریک |
|---|
| جنس |
| بدنه: آلومینیوم، استیل، تیتانیوم، پلاستیک مخصوص دستکش: سیلیکونی |
| وزن |
| ۳۵۰ تا ۴۰۰ گرم |
| سرعت باز و بستهکردن دست |
| حدود ۴۰ صدم ثانیه |
| نوع حرکت |
| باز و بستهکردن حرکت مچ به بالا و پایین چرخش مچ بهصورت دستی |
پروتز دست مایوالکتریک چطور کار میکند؟
پروتز دست مایوالکتریک مانند سایر انواع دستهای مصنوعی هوشمند، برای حرکتکردن از سیگنالهای طبیعی بدن استفاده میکند. حسگرهایی روی ماهیچههای اندام باقیمانده دست شما (مثلا بازو یا ساعد) نصب میشود و هنگامی که میخواهید دست خود را حرکت دهید، این ماهیچهها فعال میشوند و حسگرها، این سیگنالهای الکتریکی را دریافت میکنند.
بعد از آن، سیگنالهای دریافتشده به دستگاه کنترل ارسال میشود و دستگاه کنترل، با تبدیل این سیگنالها به دستورات خاصی، آنها را به موتور پروتز دست منتقل میکند تا مفاصل مصنوعی حرکت کنند. برای استفاده از این پروتز، بعد از ساخت و نصب آن روی دست لازم است که فرد آموزشهای محدودی دریافت کند و مدتی تمرین کند تا بتواند بدون فکر کردن و صرف انرژی زیاد، از کاربردهای این پروتز هوشمند استفاده کند.
کنترل دو مفصل به طور همزمان
در پروتز دست بالای آرنج، نیاز به دو مفصل وجود دارد، یکی مفصل آرنج و دیگری مفصل مچ دست. این مفصلها یا از نوع مکانیکی و یا الکترونیکی هستند و هر دو نوع، به بالا و پایین کردن ساعد دست کمک میکند. در این نوع پروتزها، هر کدام از مفصلها به سیگنال جداگانه نیاز دارند. برای مثال، برای حرکتدادن آرنج باید ماهیچه خاصی را منقبض کنید و برای حرکتدادن دست، ماهیچهای دیگر. معمولاً با کمی تمرین و آموزش اولیه، با استفاده از پروتز دست مایوالکتریک میتوانید هر دو مفصل دست را در کنترل داشته باشید.
انواع پروتز دست مایوالکتریک بر اساس نیاز شما
یکی از ویژگیهای مثبت پروتز دست مایوالکتریک این است که دارای تنوع است و افراد بر اساس محل قطع عضو و نیاز خود میتوانند گزینه مناسب را انتخاب کنند. این پروتزهای دست در سه نوع عرضه میشوند که بیشتر با آنها آشنا میشویم.
از مچ دست به پایین

پروتز دست مایوالکتریک (از مچ به پایین) کمک میکند تا فرد بتواند بدون اینکه نیاز به حرکات جبرانی با شانه یا سایر قسمتهای بدن داشته باشد، اشیا را جابهجا کند. طراحی این پروتز به نحوی است که فرد میتواند با استفاده از سیگنالهایی که از ماهیچههای ساعد داده میشود، بهصورت ارادی مچ را به سمت بالا و پایین، خم و راست کند یا با کمک دست دیگر، مچ را در ۳۶۰ درجه بچرخاند و در حالت دلخواه ثابت کند. همچنین این پروتز بهسرعت قابلیت جدا شدن دارد که به فرد کمک میکند تا سریعتر برای خواب یا استحمام آماده شود.
از آرنج به پایین

در مواردی که فرد از زیر آرنج قطع عضو شده باشد، از پروتز آرنج مایوالکتریک برای او استفاده میشود. این پروتزها زیر مفصل آرنج نصب میشوند و فرد با استفاده از مفصل طبیعی خود، امکان چرخش و خم و راست کردن آرنج را دارد، اما مفصل مچ دست را با استفاده از حسگرهای نصبشده روی بازوها تحت کنترل دارد. یکی از مشکلات رایج در افرادی که ساعد خود را از دست دادهاند، احساس فشار روی بازوها، درد و عدم تعادل وزن است، این آرنجهای پروتزی تا حد زیادی کمک میکنند تا مشکلات برطرف شوند.
بازو (بالای آرنج)

اگر فرد از مفصل شانه یا از بالای آرنج قطع عضو شده باشد، از این نوع پروتز برای او استفاده میشود که دارای دو مفصل مصنوعی، یکی مفصل آرنج و دیگری مفصل مچ دست. استفاده از این نوع پروتز به دلیل کنترل دو مفصل، نیاز به آموزش و تمرین بیشتری دارد، اما بعد از مدتی استفاده، فرد میتواند بهسادگی از هر دو مفصل خود به طور جداگانه استفاده کند.
در این پروتزها، حسگرهای مایوالکتریک روی پوست قسمت بالای بازو یا ناحیه شانه قرار میگیرند. با تمرین و تکرار، فرد میتواند یاد بگیرد که با منقبض کردن عضلات مختلف، حرکات دقیقتر و هدفمندتری انجام دهد. برخی از پروتزها دارای سیستمهای پیشرفتهتری هستند که اجازه میدهند فرد چند حرکت را در ناحیه دو مفصل، بهصورت همزمان انجام دهد.
با پروتز دست مایوالکتریک، چه کارهایی را میتوانم انجام دهم؟
پروتز دست مایوالکتریک یک ابزار کمکی محسوب میشود و به شما این امکان را میدهد تا برخی از کارهای روزمره پرکاربرد مانند جابهجا کردن و نگهداشتن اشیا سبک را با دقت و کنترل بیشتری انجام دهید و استقلال عمل بیشتری در زندگی روزمره داشته باشید.
نگهداشتن اشیا
بلندکردن و نگهداشتن اشیا با وزن سبک و متوسط، یکی از کاربردهای دست مایوالکتریک است، میزان فشار دست در پروتز مایوالکتریک بر اساس میزان انقباض عضلات این ناحیه تا حدی قابل کنترل است. به همین دلیل از نگهداشتن کیف، ساک خرید و لیوان و پارچ آب، تا ثابت نگهداشتن دفتر یا لب تاب هنگام نوشتن یا تایپکردن، از جمله کارهایی است که با این ویژگی ساده دست مایوالکتریک امکانپذیر میشود.
جابهجا کردن اشیا سبک
امکان باز و بسته کردن دست مایوالکتریک این امکان را به فرد میدهد که بتواند اشیا را بگیرد، بلند کند و در جای دیگر قرار دهد. در هفتههای اول ممکن است انجام این کار نیاز به تمرین بیشتری داشته باشد تا مشخص شود قدرت عضلات فرد چقدر است و اشیا با چه وزنی را میتواند بلند کند. به مرور زمان هم قدرت عضلات و هم کنترل فرد روی حرکات پروتز دست افزایش پیدا میکند. این ویژگی برای انجام امور خانه و نظافت و مرتب کردن بسیار مفید است و کمک میکند تا فرد بتواند اشیائی مانند کیف دستی، کتاب، جعبه و ظرف را جابهجا کند.
باز و بسته کردن درب
کنترل بیشتر روی حرکات دست در پروتز هوشمند مایوالکتریک به فرد کمک میکند تا بسیار راحتتر و سریعتر از پروتزهای ثابت سیلیکونی، کارهایی مانند باز کردن درب ماشین، درب خانه، کشوها یا یخچال را انجام دهد.
انجام کارهای ساده روزمره
علاوه بر آنچه گفته شد، پروتز هوشمند مایوالکتریک به دلیل دقت بالاتری که نسبت به پروتز سیلیکونی دارد، دامنه متنوعی از کارهای روزمره را از استفاده از کلید، تا باز و بسته کردن زیپ یا لباس پوشیدن را برای فرد راحتتر میکند.
محدودیتهای پروتز دست مایوالکتریک چیست؟
پروتز دست مایوالکتریک میتواند برای تسهیل فعالیتهای روزمره بسیار کمککننده باشد، با این حال دارای محدودیتهایی است که برخی از آنها در میان تمام پروتزهای دست هوشمند مشترک است.
عدم امکان حرکت مستقل انگشتها
یکی از اصلیترین محدودیتهای دست مایوالکتریک این است که انگشتها به طور مستقل حرکت نمیکنند. در حقیقت، انگشتان فقط بهصورت کلی و به طور همزمان حرکت میکنند. برای مثال، نمیتوانید انگشت شست را جداگانه حرکت دهید تا یک شیء خاص را در دست بگیرید. این محدودیت، اجازه نمیدهد بعضی از کارهایی که نیاز به دقت بالایی دارند را بتوان انجام داد.
عدم چرخش مچ
دست مایوالکتریک نمیتواند به طور خودکار مچ را بچرخاند. اگر نیاز دارید که مچ دست شما چرخش داشته باشد (برای مثال هنگام گرفتن یک لیوان یا استفاده از ابزار خاص)، باید از دست دیگر برای چرخاندن مچ دست مصنوعی کمک بگیرید.
وزن نسبتاً بالا
دستهای مایوالکتریک به دلیل استفاده از قطعات الکترونیکی و موتورهای داخلی، وزن بیشتری نسبت به پروتزهای ساده (سیلیکونی) دارند. این پروتز معمولاً بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم وزن دارد و گاهی اوقات ممکن است در استفاده طولانیمدت باعث خستگی شود.
نیاز به شارژ مداوم باتری
بخشی از نیروی حرکتی دست مایوالکتریک از قدرت عضلات گرفته میشود، اما این دست هوشمند برای عملکرد موتور و سایر قطعات الکتریکی خود به باتری نیاز دارد، به همین دلیل یکی از محدودیتهای مایوالکتریک مانند سایر پروتزهای دست هوشمند، نیاز به توجه همیشگی به شارژ آن است.
حساسیت به رطوبت
پروتز دست مایوالکتریک مانند سایر پروتزهای دست هوشمند، به دلیل وجود قطعات الکترونیکی حساس به رطوبت است. بهعنوان مثال، اگر در هوای بارانی یا در حین شستشو دست خود را در معرض آب قرار دهید، ممکن است آسیب ببیند. به همین دلیل، برای جلوگیری از آسیب، توصیه میشود که هنگام شستن ظروف یا هنگام بارندگی از پوشش محافظ برای دست مصنوعی خود استفاده کنید.
نظر مصرفکنندگان راجع به پروتز دست مایوالکتریک

بررسی نتایج یک نظرسنجی که طی ۴ سال از 54 نفر با قطع عضو بالای آرنج انجام شده است، بهتر میتواند ما را از نقاط قوت و ضعف پروتز دست مایوالکتریک آگاه کند. استفادهکنندگان از پروتز مایوالکتریک که در این نظرسنجی شرکت کردند، شامل سه گروه زنان، مردان و کودکان میشوند. نتایج نظرسنجی نشان دادند که بیشتر افراد، پروتز دست مایوالکتریک را معمولاً روزانه به مدت 8 ساعت یا بیشتر استفاده میکنند چراکه به انجام فعالیتهای روزانه (از دوچرخهسواری تا خرید، آشپزی، و انجام امور مربوط به بهداشت شخصی) به افراد کمک میکند.
با این حال، برخی از شرکتکنندگان از وزن نسبتاً بالا و سرعت پایین باز و بسته کردن دست یا مفصلهای مچ و آرنج چندان راضی نبودند. همچنین امکان کنترل انگشتها و استفاده از مواد بهتر برای دستکش پروتز که دیرتر کثیف شود، از جمله مواردی بود که از نظر مصرفکنندگان میتوانست کیفیت تجربه از این دست پروتز را برای آنها بالا ببرد.
مقایسه انواع پروتزهای دست هوشمند
در میان پروتزهای دست هوشمند، مایوالکتریک یک گزینه مقرونبهصرفه و با کمترین وزن است که جایگزین مناسبی هم برای پروتزها سیلیکونی محسوب میشود، چراکه هم ظاهری طبیعی به دست میدهد و هم برخی از عملکردهای ساده دست را برای فرد ممکن میسازد.
با این حال اگر به دنبال پروتز دست هوشمند هستید، بهتر است با انواع پروتز هوشمند دست الکترونیک موجود در ایران آشنا شوید. در جدول زیر، پروتز دست مایوالکتریک را با سایر انواع پروتزهای هوشمند دست مقایسه کردهایم.
| مقایسه انواع پروتزهای دست هوشمند |
|---|
| چرخش مچ دست |
| مایوالکتریک: بهصورت دستی بیبیونیک: خودکار آی لیمب: خودکار میکل آنژ: خودکار |
| حرکت مستقل انگشتان |
| مایوالکتریک: ندارد بیبیونیک: دارد آی لیمب: دارد میکل آنژ: دارد |
| تنظیم فشار دست |
| مایوالکتریک: ندارد بیبیونیک: ندارد آی لیمب: دارد میکل آنژ: دارد |
| وزن |
| مایوالکتریک: ۳۵۰ تا ۴۰۰ گرم بیبیونیک:> ۵۰۰ تا ۶۰۰ گرم آی لیمب: ۵۰۰ تا ۶۰۰ گرم میکل آنژ: ۵۰۰ گرم |
| قیمت |
| مایوالکتریک: مقرونبهصرفه بیبیونیک: هزینه متوسط آی لیمب: بالا میکل آنژ: بسیار بالا |
| ویژگی منحصربفرد |
| مایوالکتریک: سبکترین پروتز هوشمند بیبیونیک: قدرت تحمل بار زیاد آی لیمب: شخصیسازی از طریق اپلیکیشن میکل آنژ: نزدیکترین عملکرد به دست طبیعی |
مواردی هم در میان تمام انواع پروتزهای هوشمند دست، مشترک هستند. برای مثال، در همه پروتزهای هوشمند، برای اینکه نیروی عضلات از طریق حسگرها به نیروی محرکهای در موتور تبدیل شود به انرژی باتری نیاز دارد و همه دستهای هوشمند به شارژ باتری نیاز دارند.
همچنین تمامی پروتزها به دلیل وجود قطعات الکترونیکی، حساس به رطوبت و تعریق هستند و ضد آب نیستند، به همین دلیل توصیه میشود تا برای انجام کارهای روزمره، از دستکش استفاده شود.
آیا من میتوانم از پروتز دست مایوالکتریک استفاده کنم؟
استفاده و نصب هر نوع پروتز دست هوشمند، چه مایوالکتریک و چه سایر انواع آن نیازمند شرایطی است که در ادامه با آنها آشنا میشوید.
- اگر استامپ دست شما (بخش باقیمانده دست) بیش از حد بلند یا کوتاه نیست.
- اگر عضلات شما قدرت لازم برای کنترل حسگرهای پروتز دست هوشمند را دارد.
- اگر دارای بیماری دیابت، حساسیتهای پوستی یا مشکل تعریق بیش از حد نیستید.
- اگر در محیط آلوده یا پر از گرد و غبار کار نمیکنید.
بهراحتی میتوانید راجع به انواع پروتزهای دست هوشمند اطلاعات کسب کنید و با توجه به نیاز، نوع فعالیت و بودجه خود، یکی از مناسبترین آنها را برای خود انتخاب کنید.
هزینه پروتز دست مایوالکتریک در مرکز پروتز ظفر
هزینه پروتز هوشمند مایوالکتریک به این بستگی دارد که کدام یک از سه نوع پروتز دست هوشمند برای شما مناسب است، از مچ دست به پایین، از آرنج به پایین، یا بالاتر از آرنج. پروتز از مچ دست به پایین نسبت به دو نوع دیگر از قیمت کمتری برخوردار است و در مرکز پروتز ظفر، هر سه نوع پروتز متناسب با نیاز شما ساخته میشود.
موضوع تعیینکننده دیگر در هزینه نهایی پروتز دست هوشمند، جلسات فیزیوتراپی قبل از ساخت پروتز است. در مرکز پروتز ظفر، بعد از مشاوره اولیه، تست قدرت عضلات انجام میشود. در این مرحله مشخص میشود که آیا عضلات بخش باقیمانده دست شما قدرت لازم برای انتقال نیرو به حسگرها و به حرکت درآوردن موتور پروتز را دارند یا نه. اگر عضلات، قدرت لازم را نداشته باشند برای تقویت عضلات لازم است قبل از ساخت پروتز چند جلسه تمرین و فیزیوتراپی انجام دهید.
بهطورکلی پرداخت هزینه نهایی پروتز دست مایوالکتریک در مرکز پروتز ظفر دو مرحله انجام میشود، ۶۰ درصد از هزینه هنگام انتخاب و سفارش دست مصنوعی مایوالکتریک، و ۴۰ درصد باقیمانده پس از تست و تحویل نهایی پروتز پرداخت میشود.